Buma/Stemra en Sena Licenties voor Horeca, Hotels en Winkels: Complete Gids 2026

1. Waarom twee licenties in Nederland

Dit is de vraag die de meeste verwarring veroorzaakt. En het antwoord verdient een moment van aandacht.

Wanneer er in een bedrijfsruimte een liedje klinkt, worden er twee verschillende rechten gebruikt:

• Het auteursrecht — de compositie, de tekst, de melodie. Dit behoort toe aan wie het heeft geschapen: de componist, de tekstschrijver, de muziekuitgever.
• De naburige rechten — de specifieke opname, de uitvoering. Dit behoort toe aan wie het heeft uitgevoerd en geproduceerd: de artiesten, de platenproducenten, de labels.

In Nederland worden deze twee rechten beheerd door twee aparte organisaties:

Dit is geen Nederlandse bureaucratische keuze. Het is de logische consequentie van de structuur van muziekrechten, vastgelegd in de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten, in lijn met EU-Richtlijnen 2001/29/EG en 2006/115/EG.

Wanneer u muziek afspeelt in uw bedrijf, maakt u gebruik van beide rechten. Dus moet u beide organisaties betalen.

Het goede nieuws: via MijnLicentie.nl kunt u Buma en Sena in één aanvraag regelen en ontvangt u één gecombineerde factuur.

3. Sena: De naburige rechten

Sena vertegenwoordigt de uitvoerende artiesten en platenproducenten. Terwijl Buma de compositie beschermt, beschermt Sena de opname — de stem van de zanger, het spel van de muzikanten, de productie door het label.

Wat Sena beschermt:

• De rechten van uitvoerende artiesten (zangers, muzikanten)
• De rechten van platenproducenten (labels, studios)
• Buitenlandse artiesten via RAAP en andere collectieven

De RAAP-toeslag (26,6%)

Sinds 2022 bevat elk Sena-tarief een RAAP-toeslag van 26,6%. Dit is het gevolg van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie (zaak C-265/19, RAAP vs PPI). Het Hof bepaalde dat ook buitenlandse uitvoerende artiesten via hun collectieven vergoed moeten worden wanneer hun muziek in een EU-land openbaar wordt afgespeeld. RAAP (Recording Artists' and Actors' Performance, Ierland) int namens deze buitenlandse artiesten.

De toeslag is al verwerkt in de gepubliceerde Sena-tarieven voor 2026. U betaalt dit niet apart; het zit in het bedrag dat u ziet.

Sena's standpunt over “rechtenvrije muziek” (2024)

Een belangrijke ontwikkeling: Sena heeft in 2023/2024 aangekondigd dat zij het concept “rechtenvrije muziek” niet langer erkennen. Sena stelt dat vrijwel alle relevante muziek onder hun repertoire valt en verwacht van elke locatie een licentie, tenzij u aantoonbaar nul muziek gebruikt. KHN heeft bevestigd dat dit het standpunt van Sena is, al benadrukt KHN dat Buma-vrijstelling bij bewezen rechtenvrij repertoire technisch nog mogelijk is.

5. Tarieven 2026: Horeca en retail

De tarieven voor achtergrondmuziek worden bepaald door de oppervlakte van de ruimte waar muziek klinkt. Alle bedragen zijn per jaar, exclusief btw. De “tarief na korting” geldt bij vrijwillige aanmelding en tijdige betaling (33,33% korting).

Buma/Stemra — Achtergrondmuziek horeca

Bron: Buma/Stemra tariefdocument “Muziekgebruik Horeca 2026” (BUM.410.26)

Sena — Achtergrondmuziek horeca

Bron: Sena Tarievenoverzicht 2026 (incl. 26,6% RAAP-toeslag)

Gecombineerd voorbeeld

Fitness en sportscholen

Fitnesscentra vallen onder een apart Buma-tarief (“Muziekgebruik Fitnesscentra”). De tarieven liggen iets hoger dan horeca omdat muziek daar een prominentere rol speelt. Voorbeeld: tot 100 m² betaalt u circa € 379 (Buma na korting) plus het Sena-tarief. Het totaal voor een gemiddelde sportschool van 200–300 m² ligt rond € 1.800–2.500 per jaar.

Retail en winkels

Winkels vallen onder het tarief “Muziekgebruik werkruimten/detailhandel”. De tarieven zijn vergelijkbaar met horeca maar kunnen per categorie iets verschillen. INretail-leden krijgen 14–16% extra korting op Buma en 16% op Sena.

Amusementsmuziek en evenementen

Naast achtergrondmuziek hebben veel horecazaken te maken met amusementsmuziek: live optredens, DJ-sets, dansavonden, karaoke. Hiervoor gelden aparte tarieven bovenop de achtergrondmuzieklicentie.

Buma/Stemra berekent amusementsmuziek per 50 m² zaaloppervlakte, gestaffeld naar het aantal dagen per jaar:

• 1–5 evenementdagen: € 65,42 per 50 m² (na korting)
• 6–10 dagen: € 130,84 per 50 m²
• 11–30 dagen: € 261,71 per 50 m²
• 31–60 dagen: € 523,42 per 50 m²
• Dagelijks (360 dagen): € 3.140,48 per 50 m²

Sena hanteert een vast jaarbedrag voor de eerste 50 evenementen (€ 735,22 na korting voor ≤ 100 m²), met een per-event toeslag voor evenement 51 en hoger (€ 24,50–€ 14,71 per event per 50 m², dalend naarmate er meer events zijn).

Belangrijk: deze tarieven gelden alleen zolang de entreeprijs ≤ € 25 en de artiestgage ≤ € 1.000 per optreden. Bij hogere bedragen schakelen Buma en Sena over op een percentage van de recette: Sena hanteert 1,625% van de ticketopbrengst voor evenementen met tickets boven € 25.

Live muziek vs. opgenomen muziek

Een belangrijk onderscheid: bij puur live optredens (een band of pianist die zonder backing tracks speelt) is alleen Buma verschuldigd, niet Sena. Sena is namelijk alleen van toepassing als er opgenomen muziek (fonogrammen) wordt afgespeeld. Een DJ die platen of mp3’s draait, vereist wél beide licenties.

Seizoensgebonden gebruik

Er bestaat geen officieel seizoenstarief. Strandpaviljoens en seizoenshoreca betalen in principe het volle jaarbedrag voor achtergrondmuziek. Bij amusementsmuziek profiteert u indirect: als u maar 12 muziekavonden per jaar heeft, valt u in een lage staffel. Overleg bij twijfel met Buma/Sena over eventuele coulance of pro-rata regelingen.

7. Branchekortingen en besparingen

Naast de standaard 33,33% korting bij vrijwillige aanmelding en tijdige betaling, zijn er extra kortingen via brancheverenigingen:

Rekenvoorbeeld: KHN-lid met café van 80 m²

Automatische incasso: bij zowel Buma als Sena kunt u kiezen voor automatische incasso, waardoor u nooit een betalingstermijn mist. Via MijnLicentie.nl kunt u dit direct instellen.

Gezamenlijke facturatie: Een horecaondernemer ontvangt via MijnLicentie één gecombineerde factuur met specificatie van de Buma- en Sena-delen. U kunt er zelfs voor kiezen Videma en Reprorecht mee te laten factureren.

9. Handhaving en sancties

Het nalevingsregime in Nederland is een combinatie van voorlichting, kortingen als beloning voor vrijwillige compliance, en actieve controles door Buma/Stemra en Sena.

Wie controleert?

Buma/Stemra en Sena zijn privaatrechtelijke organisaties met een semi-publieke taak. De handhaving en facturatie verlopen via SCAN (Service Centrum Auteurs- en Naburige rechten), dat relatiemanagers buitendienst inzet die onaangekondigd locaties bezoeken. Er is geen aparte overheidsinspectie voor muziekrechten — de CBO’s doen dit zelf via SCAN.

In de praktijk voeren zij:

• Administratieve controles — vergelijking van licentiehouders met bedrijvengidsen, KvK-inschrijvingen en horeca-vergunningen
• Veldcontroles — onaangekondigde bezoeken aan bedrijven door inspecteurs die luisteren of er muziek klinkt
• Evenementscans — monitoren van gepubliceerde evenementen (vergelijkbaar met GEMA’s aanpak in Duitsland)

Wat gebeurt er bij een constatering?

Factoren die de ernst bepalen

• Duur van de inbreuk
• Grootte van de locatie
• Of u eerder bent gewaarschuwd
• Of er sprake lijkt van opzet (valse opgave, neplidmaatschappen)

Verscherpte handhaving

De afgelopen jaren hebben Buma en Sena de controles in de horeca flink verscherpt. Na de coronapandemie werden extra controles gemeld, omdat veel licenties waren verlopen of ondernemers dachten te besparen. Publicaties in de vakpers en uitspraken op rechtspraak.nl laten zien dat er regelmatig wordt geprocedeerd over onbetaalde muziekrechten.

Het risiconiveau is reëel. KHN bevestigt dat Buma en Sena in horeca, retail en fitness actief innen. Grotere en muziekintensieve zaken staan zeker op de radar. Niet betalen is geen duurzame optie — vroeg of laat wordt u aangesproken.

11. Uitzonderingen en bijzondere gevallen

Nederland is tamelijk strikt — uitzonderingen zijn zeldzaam en beperkt omschreven.

De 2-personen-regel

De enige praktische “vrijstelling” in de Nederlandse wetgeving: als maximaal 2 personeelsleden onderling muziek luisteren zonder dat klanten het horen, beschouwt men het als intern/privégebruik. Zodra een derde persoon — werknemer of klant — meeluistert, vervalt de uitzondering.

Concreet: een eenmanskapperszaak waar alleen de kapper en één klant aanwezig zijn — strikt genomen is die klant al “publiek” en is een licentie vereist.

Religieuze bijeenkomsten

Kerkdiensten en levensbeschouwelijke ceremonies kennen soms aparte regelingen. Buma/Stemra heeft een categorie “Muziekgebruik kerkelijke groeperingen” met een gereduceerd tarief. Veel kerken maken gebruik van de Interkerkelijke Stichting voor het Auteursrecht (ISA). Het is geen volledige vrijstelling, maar het tarief is symbolisch laag.

Onderwijsinstellingen

Scholen en universiteiten vallen onder licentieplicht zodra muziek buiten de privésfeer wordt gebruikt. Er bestaan centrale overeenkomsten voor het onderwijs met zeer lage tarieven.

Besloten feesten

Uitvoering binnen de familie- of vriendenkring is geen openbaarmaking. Maar zodra een professionele band of DJ wordt ingehuurd, of het feest plaatsvindt in een openbare locatie, valt het onder de licentieplicht. De lijn is vaak dun.

Silent disco

Een silent disco waar bezoekers draadloze headsets dragen is niet vrijgesteld. De muziek wordt door de organisator uitgezonden — alleen de distributiewijze verschilt. Licenties zijn gewoon vereist.

Eigen composities

Alleen als u volledig eigen gecomponeerde en eigen uitgevoerde muziek draait én u niet bij Buma/Stemra of Sena bent aangesloten, zou er mogelijk geen licentie nodig zijn. Voor een horecazaak is dit in de praktijk onrealistisch.

AI-gegenereerde muziek

Het standpunt van de CBO’s is dat AI-gegenereerde muziek is getraind op bestaand beschermd repertoire en daarom licentieplichtig blijft. Zelfs als een AI-tool “originele” muziek genereert, beschouwen Buma/Stemra en Sena dit niet automatisch als vrij van rechten. Dit is een zich ontwikkelend juridisch gebied, maar prudent is om ervan uit te gaan dat ook AI-muziek onder de licentieplicht valt.

13. Wijzigingen 2024–2026

Drie belangrijke ontwikkelingen die ondernemers moeten kennen:

1. Sena: “Rechtenvrije muziek bestaat niet meer” (2024)

Sena heeft in 2023/2024 aangekondigd dat zij het concept “rechtenvrije muziek” niet langer erkennen. Dit betekent dat Sena van elke locatie waar muziek klinkt een licentie verwacht, ongeacht of de ondernemer claimt alleen rechtenvrije tracks te draaien. KHN bevestigt dit standpunt, maar benadrukt dat voor Buma-vrijstelling bij bewezen rechtenvrij repertoire technisch nog ruimte bestaat.

2. RAAP-toeslag (2022)

Sinds 2022 bevat elk Sena-tarief een opslag van 26,6% als gevolg van het RAAP/PPI-arrest van het Europese Hof (zaak C-265/19). Dit verhoogde de effectieve Sena-kosten aanzienlijk. De toeslag is verwerkt in alle gepubliceerde tarieven.

3. Btw-verhoging logies (2026)

Per 2026 stijgt het btw-tarief voor logies in Nederland van 9% naar 21%. Dit raakt hotels direct. Hoewel de Buma/Sena-tarieven zelf exclusief btw zijn, verhoogt de btw-wijziging de totale kosten voor hoteliers aanzienlijk. Dit komt bovenop reeds stijgende operationele kosten.

4. Jaarlijkse tariefsaanpassingen

Buma en Sena passen hun tarieven jaarlijks aan, vaak met inflatiecorrectie. Controleer altijd de jaaraanduiding op tariefbladen — wat u voor 2025 betaalde kan in 2026 anders zijn.